In het kort
Wat gebeurt er als je stopt met roken en vapen?
Als je stopt met roken of vapen kun je bijwerkingen krijgen. Dat noemen we ook wel ontwenningsverschijnselen of afkickverschijnselen. Gelukkig kun je daar iets tegen doen! Deze afbeelding geeft alle tips weer in één overzicht! Klik op het plaatje hieronder om alles groter te zien. Lees onder het plaatje verder over ontwenningsverschijnselen.
Krijg je altijd last van afkickverschijnselen na stoppen met roken en vapen?
Niet iedereen heeft last van afkickverschijnselen na het stoppen met roken of vapen. Ook heeft de één er meer last van dan de ander. Bij sommige mensen duren ontwenningsverschijnselen maar kort. Een ander heeft er langer last van.
Welke afkickverschijnselen kan ik krijgen?
Ben je gestopt of ga je stoppen? Je kunt dan last krijgen van ontwenningsverschijnselen. In deze video wordt uitgelegd wat je kunt verwachten.
Wanneer verdwijnen bijwerkingen van stoppen met roken en vapen?
Niet iedereen heeft last van ontwenningsverschijnselen (bijwerkingen) na het stoppen met roken met vapen. Ook heeft niet iedereen dezelfde bijwerkingen, of er even lang last van. Gemiddeld duurt het ongeveer 3 weken voordat de ergste ontwenningsverschijnselen voorbij zijn:
- Na 1 dag: Nicotine in je bloed neemt af en de ontwenningsverschijnselen komen op. Je longen beginnen met de ‘grote schoonmaak’ en je kunt meer gaan hoesten
- Na 2 – 4 dagen: Nicotine is helemaal uit je lichaam. Dit zijn meestal de dagen waarop de ontwenningsverschijnselen het heftigst zijn. Deze dagen heb je ook het meeste zin om te roken en vapen
- Na 2 weken: Je longen worden gezonder. Meestal neemt het hoesten nu af. Je begint je fitter te voelen en hebt minder last van ontwenning en trek
- Na 1 maand: Je conditie is beter en je bent minder snel buiten adem. Je hebt bijna geen last meer van ontwenningsverschijnselen en veel minder zin om te roken of vapen
Wat kan ik doen tegen ontwenningsverschijnselen?
Ontwenningsverschijnselen kunnen erg vervelend zijn. De zin om te roken is soms heel sterk. Maar met deze 5 tips hou jij het stoppen vol!
Bedenk waar je het ook alweer voor doet
Wat is jouw motivatie om te stoppen? Wil je gezonder leven? Geld besparen? Doe je het voor de (klein)kinderen? Jouw motivatie sleept je er doorheen! Hier lees je meer over motivatie.
Bedenk dat moeilijke momenten maar even duren
De trek in een sigaret duurt meestal maar 3 minuten. Als het je lukt even te wachten, is de zin om te roken vaak alweer een stuk minder. Hoe je om kunt gaan met moeilijke momenten, lees je hier!
Zoek afleiding
Zoek afleiding als je zin krijgt om te roken! Ga even buiten een rondje lopen, maak een puzzel, zet een kop thee, speel een spelletje op je telefoon, of iets anders. Ook kan je even rustig gaan zitten en deze ontspanningsoefening doen. Bedenk welke afleiding voor jou werkt.
Voorkom moeilijke situaties
Vlak nadat je bent gestopt kan het handig zijn om bepaalde dingen even te vermijden. Bijvoorbeeld plekken waar je altijd rookte, of mensen met wie je altijd rookte. Dat hoeft alleen de eerste dagen of weken, dan heb je het ergste gehad. Kun je het niet vermijden? Bereid je dan voor. Wat ga je doen als je in de verleiding komt om te roken?
Maak nieuwe gewoontes
Na 2 weken vraagt je lichaam niet meer om nicotine. Maar een gewoonte aanpassen duurt langer. Momenten waarop je rookte, doen je nu denken aan roken. Dan kun je zin krijgen om weer een sigaret op te steken. Bedenk wat je in plaats van roken gaat doen en maak nieuwe gewoontes. Rookte je bijvoorbeeld altijd een sigaret na het eten? Nu maak je een wandelingetje na het eten.
Waarom is roken en vapen zo verslavend?
Hoe komt het eigenlijk dat je ontwenningsverschijnselen kunt krijgen bij het stoppen? Bekijk de video en kom meer te weten over de stof nicotine.
Het draait eigenlijk allemaal om één stofje: nicotine. Dit stofje zit in sigaretten en waterpijptabak en is meestal toegevoegd aan de vloeistoffen in e-sigaretten (vapes).
Nicotine heeft een effect op je hersenen. Een stof zoals nicotine heet alleen effect op de hersenen als hersencellen zogenaamde receptoren hebben voor deze stof. Receptoren zijn een soort antennes die zich aan de buitenkant van de cellen bevinden en seintjes opvangen. Het nicotinedeeltje hecht zich in dit geval aan de nicotinereceptor. Deze ‘klik’ van het deeltje op de receptor, zorgt ervoor dat de cel met andere hersencellen kan communiceren. Dit doet de cel door verschillende stofjes vrij te geven. Als in onze hersenen dopamine vrijkomt, heeft dat een effect op onze stemming. We krijgen hier een fijn gevoel van. Onze hersenen zijn goed in het leggen van een verband tussen deze gevoelens en wat het veroorzaakt heeft. In dit geval: roken.
Maar je hersenen slaan nog meer op dan alleen het roken. Ze leggen het verband tussen het roken en het opgewekte gevoel. Maar ook met wat je op dat moment aan het doen was. Stond je bijvoorbeeld op een feestje met vrienden toen je rookte? Of nadat je een drukke dag hebt gehad?
Dus: als je rookt, komt er nicotine in je hersenen terecht. Nicotine zorgt ervoor dat dopamine vrijkomt in je hersenen. Door de dopamine voel je je opgewekter. Je hersenen leggen een verband met wat je op dat moment aan het doen bent én de omgeving waarin je het doet. In dit geval is dat roken. Tijdens een feestje, of na een drukke dag. Je hersenen zullen dat opgewekte gevoel keer op keer willen en sturen je aan om het gedrag wat erbij hoort te herhalen. Nog maar een sigaretje dus. Dit noemen we de verslavingscyclus. Hierdoor kun je de neiging krijgen om steeds meer of vaker te gaan roken.
Even terug naar die hersencel. Als je vaker gaat roken, ‘wennen’ de nicotinereceptoren aan de hoeveelheid nicotine. Ze reageren dan steeds minder op een ‘klik’ en er komt minder dopamine vrij. Ook worden er meer receptoren gemaakt. Je hebt meer nicotine nodig om te zorgen dat jouw hersencellen dezelfde hoeveelheid dopamine afgeven. Zodat je hetzelfde fijne gevoel blijft krijgen. Dit noemen we ’tolerantie’. Hierdoor kan je ongemerkt meer gaan roken of dieper inhaleren. Dit kan zo geleidelijk gaan dat je het niet eens echt merkt.
Ook je omgeving speelt hierbij een rol. Hebben jouw hersenen roken en een prettig gevoel verbonden aan een feestje en alles wat daarbij hoort, zoals een drankje en vrienden? Dan heb je grote kans dat je bij elk feestje in de verleiding komt om te roken. En daarna bij elk drankje. En daarna altijd als je samen bent met vrienden. Zo kan het gebeuren dat je niet meer alleen op feestjes rookt, maar eigenlijk elke keer als je een biertje drinkt of met vrienden afspreekt. Of niet alleen na die drukke dag, maar eigenlijk altijd als je stress hebt. Zoals wanneer je een deadline hebt, veel werk hebt liggen of zelfs na een moeilijk telefoongesprek.
Je hebt dus nog meer nicotine nodig voor hetzelfde effect. Wat gebeurt er dan in de hersenen? De nicotinereceptoren reageren minder op de nicotine en er komt dus minder dopamine vrij. Maar je hersenen zijn inmiddels wel gewend aan veel dopamine. Dus wat gaan ze doen als de hoeveelheid nicotine te laag wordt? Schreeuwen om meer! Dit geschreeuw van de receptoren ervaar jij als ‘zin om te roken’ of ’trek’.
Omdat nicotine zo snel wordt afgebroken, kunnen na 2 uur de ontwenningsverschijnselen al beginnen. Je kunt je onrustig voelen en hoofdpijn krijgen. Ook kun je prikkelbaar zijn of je kunt je slecht concentreren. Onthoud dat deze gevoelens van onrust juist worden veroorzaakt door het roken! Door te roken ontspan je niet, je verlicht alleen tijdelijk de ontwenningsverschijnselen. Deze ontwenningsverschijnselen pieken meestal in de eerste 2 tot 3 dagen. Daarna beginnen de nicotinereceptoren te wennen aan de nieuwe situatie waarin ze geen nicotine meer krijgen. En zullen ze steeds minder actief worden. Deze receptoren passen zich sneller aan dan jij.
Het is moeilijk om gedrag en gewoontes aan te passen. Je hersenen hebben de verbanden gelegd tussen bepaalde situaties en roken. Het kost tijd om deze situaties los te maken van het roken. Maar de verleiding zal steeds minder worden. Onthoud dat de nicotinereceptoren niet weg zijn. Ze zijn alleen niet actief. Als je stopt, zal je nog vaak in de verleiding komen om te gaan roken. Op het moment dat je weer nicotine binnenkrijgt, zullen de receptoren weer actief worden en gaan schreeuwen. Denk dus niet na een tijdje: ‘ach, 1 trekje kan geen kwaad.’ En gebeurt het toch? Dat is oké. Stoppen is meestal een proces. Probeer het gewoon nog een keer!
Voor hulp met stoppen met roken, ga naar je huisarts, bel met de gratis Stoplijn 0800-1995 of kijk op www.ikstopnu.nl.
Wat gebeurt er als je ineens stopt met roken?
Nicotine is een verslavende stof die in tabak en e-sigaretten (vapes) zit. Dat betekent dat iemand al snel niet meer zonder nicotine kan. Op deze pagina lees je meer over het effect van nicotine op je lichaam en hersenen. Als je een tijd rookt of vapet, went je lichaam aan nicotine. Als je dat even niet doet, daalt de hoeveelheid nicotine in je bloed.
Na 20 minuten kan je lichaam al gaan vragen om meer nicotine. Dan voel je je onrustig en krijg je zin om te roken of vapen. Als je dat dan weer doet krijgt je lichaam nicotine en gaan de ontwenningsverschijnselen weer weg. Daarom lijkt het alsof je rustig wordt van roken. Maar eigenlijk rook je ontwenningsverschijnselen even weg.
Als je helemaal stopt met roken en vapen worden de ontwenningsverschijnselen even heel erg. De eerste paar dagen ‘schreeuwt’ je lichaam om nicotine. Als je net gestopt bent, kan je je daardoor ziek voelen. Maar daarna went je lichaam aan de nieuwe situatie. Dan worden de ontwenningsverschijnselen veel minder of ze zijn helemaal weg. Ook zal je steeds meer fijne voordelen van stoppen met roken gaan ervaren!
Omgaan met moeilijke momenten
Wat zijn andere gevolgen van stoppen met roken?
Als je stopt met roken levert dat veel voordelen op. Je gezondheid verbetert snel, je ruikt en proeft beter en je bespaart veel geld. Je humeur verbetert en je voorkomt dat je omgeving meerookt.
Bekijk meer positieve effecten van stoppen met roken.
Je kunt ook andere klachten na het stoppen krijgen. Zoals aankomen in gewicht, of moeilijk kunnen poepen. Deze klachten duren meestal niet lang.
Bekijk meer klachten na stoppen met roken.
Kun je beter minderen of stoppen?
Je kunt beter helemaal stoppen met roken en vapen. Dan duren de ontwenningsverschijnselen korter en went je lichaam snel aan een leven zonder nicotine. Minderen is vaak moeilijk vol te houden.
Rook je echt minder?
Vaak lijkt het alleen alsof je minder rookt. Ga je van 20 naar 10 sigaretten per dag? Mensen die minderen nemen meer trekjes van die 10 sigaretten. En inhaleren dieper. In werkelijkheid krijg je dan dezelfde hoeveelheid nicotine en schadelijke stoffen binnen als toen je 20 sigaretten rookte.
Ook went je lichaam niet aan een leven zonder nicotine als je mindert. Omdat je steeds een klein beetje rookt. En steeds een klein beetje nicotine binnen krijgt.
Als je mindert kun je langer last hebben van ontwenningsverschijnselen dan als je in één keer stopt. Daarom kun je beter in één keer helemaal stoppen met roken.
