Top menu

Skip to main content
Menu

Veelgestelde vragen over stoppen met roken

Veelgestelde vragen

Heb je vragen?

Hieronder staat het antwoord op enkele veelgestelde vragen over stoppen met roken. Ook staat er meer informatie over de nieuwe sigarettenpakjes. Als jouw vraag er niet tussen staat, bel dan met de Stoplijn (0800-1995) of stuur een mailtje (ikstopnu@trimbos.nl).

 

Algemeen

Waarom staan er sinds kort plaatjes op pakjes shag en sigaretten?

In de hele Europese Unie zijn waarschuwende plaatjes op pakjes sigaretten en shag verplicht geworden. Per 20 mei 2017 zijn er geen pakjes zonder plaatjes meer op de markt. Het is ingevoerd enerzijds om roken voor jongeren onaantrekkelijk te maken, anderzijds om rokers te stimuleren om na te denken over stoppen. Volgens onderzoek heeft een plaatje meer effect dan alleen een waarschuwende tekst. De plaatjes zijn op EU-niveau vastgelegd. De makers van ikstopnu.nl en de medewerkers van de Stoplijn hebben geen invloed (gehad) op welke plaatjes er gekozen zijn.  


Hebben de plaatjes het bedoelde effect?

Ja, het lijkt erop van wel. De verpakkingen worden minder aantrekkelijk gevonden, onder andere door jongeren. Volgens onderzoek zijn jongeren minder van plan om te beginnen met roken, wanneer de pakjes er zo uitzien. Zowel jongeren als volwassen rokers worden zich meer bewust van de risico's van roken. Zie voor een wetenschappelijke analyse van het effect van de plaatjes deze factsheet van het Trimbos-instituut.


Waarom staan er wel waarschuwingen op sigarettenpakjes en niet op bijvoorbeeld ongezond eten?

Kort gezegd: roken is schadelijker. Dat komt mede doordat het zo verslavend is (en het dus bij de meeste mensen niet bij één sigaret kan blijven).

Als je kijkt naar hoe groot het effect is op de (volks)gezondheid, kan de meeste winst gehaald worden door te stoppen met roken. Roken veroorzaakt dodelijke ziekten, waaronder alle drie de belangrijkste doodsoorzaken in Nederland (kanker, hart- en vaatziekten en ziekten aan de luchtwegen). Daarom veroorzaakt roken meer sterfgevallen die voorkomen hadden kunnen worden, dan ander ongezond gedrag. Roken veroorzaakt 13,1% van de totale ziektelast in Nederland (overgewicht 5,2%; daarna volgen op afstand andere factoren, zoals teveel verzadigd vet: 0,3%). Zie de VTV-2014 voor de achtergrond van deze berekeningen. 


Zijn light sigaretten beter?

Nee. Fabrikanten brengen ook sigaretten op de markt met het label light of mild. Hierin zit minder nicotine en minder teer. In de praktijk blijkt dat de light of mild sigaretten geen gezondheidswinst opleveren. Dit heeft ermee te maken dat de behoefte aan nicotine gelijk blijft. Daardoor gaan gebruikers van dit type sigaret (onbewust) op een andere manier roken: zij roken bijvoorbeeld meer sigaretten, nemen meer trekjes per minuut, inhaleren dieper, roken de sigaret verder op of knijpen het filter af. De hoeveelheid nicotine en teer die met deze manier van roken binnenkomt, is op die manier in de praktijk niet minder dan bij het roken van een "reguliere" sigaret. Omdat de termen light en mild misleidend zijn, is deze aanduiding inmiddels in de EU verboden.


Zijn sigaretten en shag even ongezond?

Ja, de gezondheidsrisico’s zijn vergelijkbaar. Bij zowel shag als sigaretten krijgt de roker de giftige verbrandingsproducten van tabak binnen, zoals teer en koolmonoxide. Deze stoffen zijn de belangrijkste veroorzakers van schade aan de gezondheid.


Zijn sigaren minder ongezond?

Nee. De rook van sigaren is minimaal even schadelijk als die van sigaretten. De verbranding van tabak zorgt bij zowel sigaren als bij sigaretten ervoor, dat er giftige en kankerverwekkende stoffen vrijkomen. De rook van een sigaar bevat meer koolmonoxide. Dit komt doordat sigaren een omhulsel van tabaksblad hebben, dat minder zuurstof bij de verbranding toelaat dan het papieren omhulsel van een sigaret. Dat maakt dat sigarenrook nog slechter voor je conditie is. Aan de andere kant worden sigaren vaak minder diep geïnhaleerd en minder vaak gerookt, dan sigaretten. Uiteindelijk hangt het vooral af van hoeveel je rookt.


Waar vind ik meer informatie over regels en wetgeving?

Op rokeninfo.nl staat algemene informatie. Bij de Rijksoverheid kun je informatie vinden over bijvoorbeeld welke verplichtingen er voortvloeien uit de Tabaks- en rookwarenwet. 


Wordt stoppen met roken vergoed?

Ja, één keer per jaar vergoedt de zorgverzekering een programma om te stoppen met roken. Soms wordt hiervoor wel je eigen risico aangesproken, dit wisselt per verzekeraar. Zie het overzicht op de pagina Vergoeding. Neem ook altijd even contact op met je verzekeraar, omdat er regels kunnen gelden voor bijvoorbeeld waar je je hulpmiddelen koopt of bij wie je begeleiding krijgt.  


Mail een vraag

Mocht je vraag over dit onderwerp niet beantwoord zijn, stuur dan een mailtje met jouw vraag.

Voordelen van stoppen

Wat heeft stoppen met roken te maken met je conditie?

In rook zit koolmonoxide. Dit neemt in je bloed de plaats in van zuurstof, waardoor je bloed minder zuurstofrijk wordt. Dit heeft in je hele lichaam effect, zo hebben je spieren zuurstof nodig om melkzuur te verbranden (zodat je geen spierpijn krijgt). Als je stopt met roken merk je al snel dat je makkelijker kan traplopen en fietsen. Met sporten hou je het langer vol en krijg je minder spierpijn.


Wat heeft stoppen met roken te maken met je seksleven?

Door stoppen met roken verbetert je conditie. Dit is te merken met bijvoorbeeld traplopen of sporten, maar kan ook in bed merkbaar zijn. Ook ga je er gezonder uitzien en ruik je lekkerder. Stoppen met roken vermindert daarnaast de kans op impotentie bij mannen en verbetert de kwaliteit van het zaad. Vrouwen worden vruchtbaarder als ze stoppen met roken.  


Waarom krijg je van stoppen met roken te maken een beter humeur?

In het begin kan stoppen met roken juist zorgen dat je chagrijnig bent en meer gespannen dan anders. Dat is normaal: dat zijn ontwenningsverschijnselen. Je lijf protesteert dat er geen nicotine meer binnenkomt (zie 'Wat kan je verwachten?'). 

Op den duur voel je je beter als je gestopt bent. Niet alleen lichamelijk, nicotine beïnvloedt ook je stemming. Bij het roken zorgt het ervoor dat je je tijdelijk opgewekt en kalm voelt. Maar dit is tijdelijk: ongeveer 20 minuten. Als het uitwerkt, raak je juist chagrijnig en onrustig. Dan heb je weer een nieuwe sigaret 'nodig'. Als je rookt, zit je vast in deze cirkel (roken en rustig zijn, onrustig worden, opnieuw roken, weer onrustig worden...).

Uit onderzoek blijkt dat mensen met depressieve klachten zich beter voelen wanneer ze enkele weken zijn gestopt met roken. 


Wat doet stoppen met roken met mijn gezondheid?

Stoppen met roken is het beste dat je kan doen voor je gezondheid. Zie hier wat er gebeurt in je lichaam nadat je stopt. 


Mail een vraag

Mocht je vraag over dit onderwerp niet beantwoord zijn, stuur dan een mailtje met jouw vraag.

Stopmethoden

Wat is de beste manier om te stoppen met roken?

Uit onderzoek weten we wel dat stoppen het vaakst lukt, als je een combinatie maakt van begeleiding en hulpmiddelen. Bij begeleiding kijkt iemand met je mee hoe je het kan aanpakken en kan je ondersteuning krijgen op moeilijke momenten. Hulpmiddelen zorgen ervoor dat je minder last hebt van ontwenningsverschijnselen wanneer je net gestopt bent. 

  • De begeleiding bestaat dan bijvoorbeeld uit enkele gesprekken met een gespecialiseerde coach of een praktijkondersteuner van je huisarts. Of je kan meedoen met een groepscursus. Kijk hier voor de mogelijkheden voor begeleiding in je eigen buurt. 
  • Hulpmiddelen zijn bijvoorbeeld medicijnen via je huisarts, waardoor je minder zin hebt in roken. Of nicotinepleisters, nicotinetabletten of -kauwgom, waarmee je je verslaving geleidelijk kan afbouwen. 

Maar wat werkt voor jou, is ook heel persoonlijk. Als je al eerder hebt geprobeerd om te stoppen, weet je al wat bij jou wel en niet goed beviel. Dat is belangrijke informatie! Wat eerder heeft geholpen om (tijdelijk) vol te houden helpt je waarschijnlijk nu weer. En wat eerder niet werkte, hoef je niet nog eens te proberen.   


Hoe kan ik me voorbereiden op stoppen met roken?

Bedenk voor jezelf wanneer voor jou een handige dag is om te stoppen. Overweeg of je gebruik wil maken van begeleiding (kijk hier voor de mogelijkheden in je buurt) of hulpmiddelen (bijvoorbeeld medicijnen, of nicotinepleisters.) Dit soort hulp wordt vergoed en kan een belangrijk steuntje in de rug zijn. Bedenk op welke momenten het misschien lastig zal worden om niet te roken - en hoe je daar mee om wil gaan. Daarbij is het goed om te weten dat de zin in roken vaak maar enkele minuten duurt. Als het lukt om die paar minuten te overbruggen, gaat het daarna vanzelf weer goed. Het kan ook helpen om op te schrijven, waarom je stopt. Als je het dan later even moeilijk hebt, kun je dit erbij pakken.

Op de dag dat je stopt, kun je je overgebleven sigaretten, asbakken, aanstekers en wat je verder maar doet denken aan roken weggooien. Dan hoef je er thuis minder aan te denken. Sommige mensen helpt het, om anderen te vertellen dat ze stoppen, bijvoorbeeld via social media. Zo heb je een stok achter de deur om het stoppen vol te houden. Lees ook de andere tips


Kun je stoppen met roken met een e-sigaret?

Ja, dat kan. Een e-sigaret of elektronische sigaret is een apparaatje, waarin vloeistof wordt verhit. Een gebruiker ademt de damp van de vloeistof in. Er is op dit moment nog te weinig wetenschappelijk onderzoek afgerond, om met zekerheid iets te zeggen over hoe effectief dit is als hulpmiddel om te stoppen met roken. Sommige gebruikers zijn enthousiast, omdat je met een e-sigaret langzaam de hoeveelheid nicotine die je binnenkrijgt kan afbouwen. Daardoor krijg je minder lichamelijke ontwenningsverschijnselen. Een risico is wel dat je de gewoontes die je hebt aangeleerd rond roken in stand houdt (zoals even ‘iets opsteken’ in de ochtend of na het eten). Op die manier blijf je ermee bezig en kan de verleiding erg groot worden om weer echt te gaan roken. Ook zal je tijd moeten steken in het vinden van een voor jou geschikt model en vloeistof. Uiteindelijk kun je het beste zelf kiezen, wat voor jou werkt. Zie voor meer informatie de pagina over de e-sigaret


Welke medicijnen zijn er om te stoppen met roken?

In Nederland worden er drie typen medicijnen veel voorgeschreven:

  • Varenicline (merknaam Champix): bootst de effecten van nicotine in het lichaam na en vermindert daardoor de behoefte aan roken;
  • Bupropion (merknaam Zyban): van oorsprong een antidepressivum dat de behoefte aan roken vermindert en zorgt voor minder ontwenningsverschijnselen;
  • Nortriptyline (merknaam Nortrilen): ook oorspronkelijk een antidepressivum dat zorgt voor minder zin in roken en minder ontwenningsverschijnselen.

Je huisarts kan deze medicijnen voorschrijven. Ze worden vergoed door de verzekering, als je ook begeleiding krijgt bij het stoppen met roken. Zie de pagina medicijnen op recept.


Kun je meerdere hulpmiddelen combineren?

Je kan verschillende typen nicotinevervangers combineren. Dit werkt zelfs beter, dan één type gebruiken. Pleisters geven langzaam nicotine af, terwijl de nicotine uit kauwgom, spray of tabletjes heel snel wordt opgenomen. Een handige combinatie is bijvoorbeeld nicotinepleisters voor een basisniveau nicotine in je bloed, met kauwgom voor de moeilijke momenten. 

Bij medicijnen op recept ligt dit iets anders. Varenicline (Champix) kun je niet combineren met nicotinevervangers, omdat deze stof de werking van nicotine nabootst in het lichaam. Bupropion (Zyban) en nortriptyline (Nortrilen) mogen wel met nicotinevervangers gecombineerd worden. Overleg eventueel met je huisarts.  


Mail een vraag

Mocht je vraag over dit onderwerp niet beantwoord zijn, stuur dan een mailtje met jouw vraag.

Gezondheid

 

Is (mee)roken goed voor je weerstand?

Nee, jammer genoeg niet. De stoffen die je met roken binnenkrijgt, verzwakken je immuunsysteem. Dat geldt ook bij meeroken. Rokers zijn vaker ziek. Kinderen die regelmatig meeroken, zijn bijvoorbeeld vaker verkouden.  


Hoe kan het dat sommige rokers oud worden zonder ooit ziek te zijn?

Niet iedereen wordt ziek van roken. Maar rokers worden wel vaker ziek, dan niet-rokers. Roken geeft een risico (verhoogde kans) op allerlei ziektes, maar je kan geluk hebben en gezond blijven. Het is niet te voorspellen, wie op de lange termijn wel of niet ziek zal worden van het roken.    


Wat heeft roken te maken met blindheid?

Rokers krijgen vaker last van aandoeningen aan de ogen, die uiteindelijk tot blindheid kunnen leiden. Dit gaat bijvoorbeeld om cataract (grijze staar), waarbij de lens van je oog steeds verder vertroebelt. Bij glaucoom (groene staar) is vaak de bloedtoevoer naar de oogzenuw beperkt, waardoor delen van je gezichtsveld wegvallen. Roken vernauwt de bloedvaten - ook de kleine vaatjes in je ogen en vergroot daardoor het probleem. Stoppen met roken verkleint je kans om een oogaandoening te krijgen en verbetert je kansen, als je al een aandoening hebt.   


Wat heeft roken te maken met beroertes en handicaps?

Bepaalde stoffen in tabaksrook, zoals nicotine, beschadigen de binnenkant van de bloedvaten en maken deze ruw. Het lichaam reageert hierop hetzelfde als bij wondjes aan je huid: er worden korstjes gemaakt. Door die korstjes raken de bloedvaten langzaam verstopt: het bloed kan er niet meer goed door. De vaten zelf worden minder flexibel en scheuren makkelijker. Ook kan een deel van de verdikking afbreken, en verderop een bloedvat verstoppen.

Als er een bloedvat in je hersenen scheurt, of verstopt raakt door een prop, heet dat een beroerte. Een beroerte geeft hersenschade, waardoor handicaps kunnen ontstaan zoals verlammingen, spreek- en taalstoornissen en veranderingen in de persoonlijkheid. 


Wat heeft roken te maken met hartaanvallen?

Bepaalde stoffen in tabaksrook, zoals nicotine, beschadigen de binnenkant van de bloedvaten en maken deze ruw. Het lichaam reageert hierop hetzelfde als bij wondjes aan je huid: er worden korstjes gemaakt. Een deel van de verdikking kan afbreken en verderop een bloedvat verstoppen. Als een bloedvat in je hart verstopt raakt, heet dat een hartaanval (hartinfarct).  


Wat heeft roken te maken met verstopte slagaderen?

De stoffen in tabaksrook beschadigen de binnenkant van de bloedvaten en maken deze ruw. Het lichaam reageert hierop hetzelfde als bij wondjes aan je huid: er worden korstjes gemaakt. Door die korstjes raken de bloedvaten langzaam verstopt: het bloed kan er niet meer goed door. De slagaderen kunnen zo langzaam verstopt raken. Dit kan ernstige gevolgen hebben, zoals het niet meer goed genezen van wonden aan de handen en voeten waaronder uiteindelijk zelfs amputaties nodig kunnen zijn.


Wat heeft roken te maken met impotentie?

Ook in de geslachtsdelen zitten bloedvaten, die door roken verstopt kunnen raken. Impotentie komt daardoor bij rokende mannen vaker voor. Ook het zaad van rokende mannen is van mindere kwaliteit dan na stoppen met roken. 


 

Zwangerschap & opvoeding

Waarom is roken tijdens de zwangerschap zo ongezond?

Als je zelf schadelijke stoffen in je lichaam krijgt, zoals bij roken, ruimen je lever en nieren deze stoffen grotendeels op. Bij ongeboren kinderen zijn die organen nog niet 'af'. Schadelijke stoffen kunnen bij ongeboren kinderen daarom langer in het bloed blijven en meer schade aanrichten. Ongeboren kinderen zijn negen maanden lang volop in ontwikkeling. Dat is een kwetsbare fase. Als het misgaat, zijn de veranderingen vaak blijvend. De baby krijgt door roken minder zuurstof; hij of zij krijgt het benauwd. Ook krijg de baby minder voedingsstoffen, doordat de bloedvaten vernauwen. Hierdoor kan het zich minder goed ontwikkelen.


Is roken ook schadelijk in het begin van de zwangerschap?

Ja. Als je zwanger wilt worden, is het belangrijk om éérst te stoppen met roken en daarna pas te stoppen met gebruik van anticonceptie. Juist in het begin van de zwangerschap worden de vitale organen van het embryo aangelegd. Als je rookt, is de kans groter dat er iets misgaat. Dat kan resulteren in ernstige afwijkingen bij het kind of zelfs een miskraam. 

Ben je zwanger en rook je? Zoek dan begeleiding om te stoppen. 


Is het waar dat stress schadelijker voor het kindje is dan roken?

Nee. Ook stress is ongezond voor je kindje, maar de gevolgen van (dagelijks) roken zijn vele malen groter. Bovendien geeft roken in feite lichamelijke 'stress'. Nicotine vernauwt je bloedvaten, verhoogt je hartslag en bloeddruk: precies wat er gebeurt als je onder stress staat. Juist als je rookt, ervaart je kindje dus de gevolgen van stress. Het is dus onzin, dat je zou moeten doorroken omdat stoppen stress oplevert. Door roken levert minstens zoveel 'stress' op... Als je zwanger bent, is stoppen met roken van heel groot belang voor je kindje. Zoek tijdens je zwangerschap altijd begeleiding bij het stoppen. 

 


Baby's van rokende moeders zijn lichter. Is de bevalling dan makkelijker?

Nee, helaas niet. Het tegenovergestelde is zelfs waar: de bevalling is vaak moeilijker. Dit komt doordat het kindje zwakker is. Er zijn vaker medische ingrepen nodig, als de moeder heeft gerookt. De omtrek van het hoofdje bepaalt uiteindelijk hoe makkelijk het kind door het geboortekanaal kan; juist hierop heeft roken weinig invloed.

Ben je zwanger en rook je? Zoek dan begeleiding om te stoppen. 


Heeft roken invloed op je vruchtbaarheid?

Ja. Bij mannen die roken, is het zaad van mindere kwaliteit en ook worden er minder zaadcellen geproduceerd. Rokende mannen hebben vaker last van erectieproblemen. Bij vrouwen heeft roken effect op alle stadia van zwanger worden. Bij rokende vrouwen rijpen er minder eicellen, de innesteling gaat vaker mis en er ontstaat vaker een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Als er wel een normale zwangerschap ontstaat, heeft roken ernstige gevolgen voor het ongeboren kind en de moeder. 


Hoe kan het dat sommige vrouwen blijven roken tijdens de zwangerschap en toch een gezond kind krijgen?

Roken tijdens de zwangerschap geeft allerlei risico's: je hebt meer kans dat het misgaat. Maar je kan geluk hebben, soms gaat het goed. Wel kun je lang niet alle effecten van het roken zien direct na de zwangerschap. Kinderen van moeders die in de zwangerschap hebben gerookt, hebben ook op de langere termijn vaker gezondheidsproblemen. Ze hebben onder andere vaker astma en hersenbeschadiging, die pas op latere leeftijd duidelijk wordt. Ook als je eerder een gezond kind hebt gekregen terwijl je rookte, kan het een volgende keer misgaan.  

Ben je zwanger en rook je? Zoek dan begeleiding om te stoppen. 


Wat is het gevolg van meeroken voor kinderen?

Bij meeroken krijg je dezelfde stoffen binnen als bij roken, alleen minder. Je kan dus ook ziek worden van meeroken. Buiten roken is verstandig, omdat de rook binnenshuis lang blijft hangen en je dan telkens opnieuw de rook inademt. Kinderen zijn extra kwetsbaar, omdat zij nog in ontwikkeling zijn. Kinderen die regelmatig meeroken zijn vaker ziek, hebben oorontstekingen, minder goed ontwikkelde longen en vaker astma. Voor baby's geeft meeroken zelfs kans op wiegendood.


Hoe kan ik zorgen dat mijn kind niet gaat roken?

Zelf stoppen met roken is de meest effectieve manier. Kinderen van niet-rokers of ex-rokers beginnen veel minder vaak zelf met roken. Hoe jonger je kind is als je stopt, hoe minder kans dat het zelf begint. Verder helpt het om heel duidelijk te zijn naar je kind, waarom je zo graag wil dat hij of zij niet gaat roken. Bij puberende jongeren lijkt het soms alsof ze alleen nog maar naar leeftijdsgenoten luisteren, maar als je rustig uitlegt waarom je het belangrijk vindt komt dat vaak wel aan.   


Mail een vraag

Mocht je vraag over dit onderwerp niet beantwoord zijn, stuur dan een mailtje met jouw vraag.

Deel deze pagina met familie, vriend(in) of collega's

Hulp in de buurt

Vul je plaats of postcode in en zie welke coaching er dichtbij is.

Zoek
Top